نرخ بهره چیست + فرمول محاسبه نرخ بهره

نرخ بهره

اگر تا به حال از بانک وام گرفته اید، احتمالاً با مفهوم نرخ بهره (interest rate) آشنا هستید. هنگامی که از بانک وام می گیرید، مبلغ اضافی را تحت عنوان نرخ بهره از شما دریافت می کنند که شما موظف به بازپرداخت آن به همراه مبلغ اصلی وام هستید.

نرخ بهره به زبان ساده، هزینه یا کارمزدی است که برای وام گرفتن پول می پردازید. این غرامتی است که بانک برای وام دادن به شما تحت وجوه دریافت می کند. درک نحوه عملکرد نرخ بهره برای مدیریت موثر امور مالی شما بسیار مهم است و می تواند تصمیات سرمایه گذاری شما را به شدت دگرگون کند.

 

تعریف نرخ بهره و اهمیت آن

در دنیای مالی، اصطلاح «نرخ بهره» به درصدی اطلاق می‌شود که به عنوان جبران کاهش بالقوه ارزش پول در طول زمان، با در نظر گرفتن عواملی مانند تورم و ارزش زمانی پول، از وام گیرندگان دریافت می‌شود.

به زبان ساده، زمانی که از بانک یا هر وام دهنده دیگری وام می گیرید، باید مبلغ وام را به تدریج بازپرداخت کنید. با این حال، با توجه به تغییر ارزش پول و تاثیر تورم، باید مبلغ اضافی نیز به نام بهره پرداخت کنید. این بهره را می توان به عنوان هزینه استقراض یا هزینه فرصت سرمایه گذاری های بالقوه در نظر گرفت.

 

نرخ بهره چیست

 

برای محاسبه فرصت‌های سرمایه‌گذاری از دست رفته وام‌دهنده، نرخ بهره ممکن است شامل مبلغ اضافی باشد که حداقل سود مورد انتظار برای وام‌دهنده را نشان می‌دهد. در اصل، وام دهنده می توانست پول را در جای دیگری سرمایه گذاری کند، اما در عوض، آن را به شما قرض داد. برای توضیح این مفهوم به مثال زیر توجه کنید:

وقتی وجوهی را به حساب پس انداز واریز می کنید، بانک به شما سود می پردازد. این بهره به عنوان هزینه فرصت سرمایه گذاری شما در بانک عمل می کند زیرا می توانستید به جای آن پول خود را به سهام، طلا، ارز خارجی، املاک و مستغلات یا سایر گزینه های سرمایه گذاری اختصاص دهید. به طور مشابه، در صورت خرید اوراق قرضه، سود پرداختی را به عنوان بازگشت سرمایه خود دریافت می کنید. نرخ بهره نقش مهمی در تعیین پیامدهای مالی هنگام برداشت سرمایه سرمایه گذاری شده شما ایفا می کند.

به طور خلاصه، نرخ بهره نشان دهنده مبلغ اضافی است که از وام گیرندگان برای محاسبه ارزش زمانی پول، تورم و هزینه فرصت وام دهنده سرمایه گذاری های جایگزین هزینه می شود. درک این مفهوم برای تصمیم گیری های مالی آگاهانه و مدیریت موثر سرمایه گذاری های شما ضروری است.

 

انواع نرخ بهره چیست؟

 

نرخ بهره سالیانه

  1. نرخ بهره ساده:

نرخ بهره ساده که به عنوان سود ساده یا SI نیز شناخته می شود، ساده ترین روش برای محاسبه سود وام است. با استفاده از فرمول سود ساده = P × i × n تعیین می شود، که در آن “P” نشان دهنده مبلغ اصلی، “i” نشان دهنده نرخ بهره سالانه (یا روزانه) و “n” نشان دهنده تعداد سال ها (یا روزها) باقی مانده است. ).

  1. نرخ بهره مرکب:

نرخ بهره مرکب نوع دیگری از نرخ بهره است که به وام دهندگان اجازه می دهد تا سود بیشتری تولید کنند. با بهره مرکب، سود انباشته شده در هر دوره به اصل سرمایه اضافه می شود و در نتیجه محاسبات سود بعدی بر اساس مقدار ترکیبی اصل و سود انباشته دوره های قبلی انجام می شود.

  1. نرخ بهره بین بانکی:

بانک ها تحت شرایط خاصی به یکدیگر وام های کوتاه مدت می دهند. نرخ سود مرتبط با این معاملات بین بانکی به عنوان نرخ بهره بین بانکی شناخته می شود. هنگامی که یک بانک با کسری نقدینگی مواجه می شود، ممکن است برای متعادل کردن وضعیت مالی خود از بانک دیگری وجوه قرض کند.

  1. نرخ بهره اسمی:

هنگامی که فردی از یک موسسه وام دهنده وام می گیرد، درصد مشخصی در قرارداد وام به عنوان نرخ بهره اسمی ذکر می شود. به عنوان مثال، وام با نرخ سود اسمی 20٪ وام گیرنده را ملزم می کند که وام را به همراه 20٪ اضافی پس از یک سال بازپرداخت کند. نرخ بهره اسمی برای اوراق قرضه یا سایر ابزارهای سرمایه گذاری نیز قابل اعمال است که به موجب آن نرخ سود اعلام شده سالانه به دارنده اوراق پرداخت می شود.

  1. نرخ بهره فعلی:

اوراق قرضه معامله شده در بازارهای مالی هم قیمت اسمی و هم قیمت جاری دارند. قیمت معامله اغلب با قیمت اسمی متفاوت است و به آن قیمت فعلی می گویند. برای محاسبه نرخ بهره فعلی، به سادگی باید سود سالانه اوراق قرضه را بر قیمت فعلی اوراق تقسیم کرد.

  1. نرخ بهره موثر:

نرخ بهره موثر که به عنوان نرخ بهره موثر نیز شناخته می شود، در محاسبه سود سپرده یا سود وام اخذ شده از یک موسسه مالی استفاده می شود. نشان دهنده نرخ سودی است که سپرده گذاران از سپرده های خود دریافت می کنند و وام گیرندگان بابت وام های خود می پردازند. نرخ بهره موثر مفهوم ترکیب بهره را در بر می گیرد.

  1. نرخ بهره ثابت:

نرخ بهره ثابت در یک دوره زمانی مشخص ثابت می ماند. همانطور که از نام آن پیداست، نرخ بهره در تمام مدت یا بخشی از مدت وام بدون تغییر باقی می ماند. با این حال، در قراردادهایی با دوره بازپرداخت طولانی‌تر، نرخ سود ممکن است برای یک دوره معین ثابت باشد و پس از آن بر اساس شرایط بازار و عوامل اقتصادی تغییرات جزئی داشته باشد.

  1. نرخ بهره شناور:

برخلاف نرخ بهره ثابت، نرخ بهره شناور با نرخ ثابت تعیین نمی شود. در عوض، پس از اخذ وام در نوسان است. در حالت ایده آل، وام گیرندگان امیدوارند که نرخ بهره شناور در طول زمان کاهش یابد، در حالی که وام دهندگان به دنبال افزایش آن برای به حداکثر رساندن درآمد خود هستند. برای جلوگیری از اختلافات احتمالی، طرفین اغلب یک نهاد مجاز را برای محاسبه نرخ بهره شناور تعیین می کنند.

بیشتر بخوانید:   صورت سود و زیان چیست؟ | انواع | فرمول | مزایا | تحلیل

درک انواع مختلف نرخ های بهره برای اتخاذ تصمیمات مالی آگاهانه و حرکت موثر در دنیای سرمایه گذاری ضروری است.

 

فرمول محاسبه نرخ بهره

 

انواع نرخ بهره

 

نحوه محاسبه نرخ بهره محاسبه سود به عوامل مختلفی از جمله مبلغ وام، نرخ بهره بین بانکی و مدت وام بستگی دارد. رایج ترین روشی که برای محاسبه بهره استفاده می شود، بهره ساده یا بهره مرکب است.

بهره ساده

سود ساده بر اساس مبلغ اصلی وام گرفته شده و نرخ بهره محاسبه می شود. فرمول محاسبه سود ساده:

سود ساده = مبلغ اصلی × نرخ بهره × زمان

جایی که:

مبلغ اصلی: مبلغ اولیه وام گرفته شده.

نرخ بهره: درصدی که وام دهنده دریافت می کند.

زمان: مدت زمان قرض گرفتن پول.

بهره مرکب

سود مرکب، مبلغ اصلی اولیه و هر سود انباشته را در نظر می گیرد. بر اساس دوره مرکب محاسبه می شود که می تواند سالانه، شش ماهه، سه ماهه، ماهانه یا حتی روزانه باشد. فرمول بهره مرکب کمی پیچیده تر است:

سود مرکب = مبلغ اصلی × (1 + نرخ بهره)^زمان – مبلغ اصلی

جایی که:

مبلغ اصلی: مبلغ اولیه وام گرفته شده.

نرخ بهره: درصدی که وام دهنده دریافت می کند.

زمان: مدت زمان قرض گرفتن پول.

درک انواع نرخ های بهره و روش های محاسبه سود به شما کمک می کند تا تصمیمات مالی آگاهانه بگیرید و به طور موثر وام های خود را مدیریت کنید.

هنگام استفاده از روش بهره مرکب، سود ماهانه بر اساس مبلغ اصلی به اضافه سود انباشته ماه های قبل محاسبه می شود. این منجر به افزایش کل سود می شود. برای بازه‌های زمانی کوتاه‌تر، تفاوت در محاسبات سود بین سود ساده و مرکب نسبتاً کم است. با این حال، با طولانی شدن دوره بازپرداخت، اختلاف بین این دو روش بیشتر می شود. به طور معمول، نرخ بهره به صورت سالانه محاسبه می شود و اگر مدت زمان مشخص نشده باشد، به معنای همان دوره سالانه است.

بیشتر بخوانید:   صندوق سرمایه گذاری درآمد ثابت چیست؟ + معرفی صندوق های درآمد ثابت

انواع مختلف وام ها، مانند وام های سرمایه گذاری ثابت، وام های رهنی، وام های سرمایه در گردش، وام های کوتاه مدت یا بلند مدت دولتی ممکن است دارای نرخ های بهره متفاوتی باشند. توجه به این نکته ضروری است که این نرخ ها بسته به نوع و شرایط وام می تواند در نوسان باشد.

 

تعریف نرخ بهره سالانه

در بخش های قبل به مفهوم نرخ بهره پرداختیم. همانطور که قبلا ذکر شد، نرخ بهره نشان دهنده کارمزدی است که از وام گیرندگان در ازای وجوه استقراضی با هدف حفاظت از ارزش پول پایه اخذ می شود. دوره های زمانی مختلفی مانند روزانه، ماهانه یا سالانه را می توان برای محاسبه نرخ بهره در نظر گرفت. با این حال، معمولاً به صورت سالانه محاسبه می شود، از این رو به عنوان نرخ بهره سالانه نامیده می شود.

نرخ بهره سالانه برای تعیین هزینه استقراض و ریسک مرتبط با استهلاک بالقوه وجوه استقراضی است. به صورت درصدی از مبلغ اصلی محاسبه می شود. علاوه بر این، این فرمول محاسبه نرخ سود قابل اعمال برای پول سپرده شده در بانک به عنوان پس انداز را امکان پذیر می کند. در این صورت بانک نرخ سود را به عنوان بازده وجوه واریز شده مشتری به حساب آنها می پردازد.

فرمول محاسبه ی نرخ بهره

 

نحوه ی محاسبه نرخ بهره سالانه (APR)

APR که مخفف عبارت Annual Percentage Rate است، نشان دهنده درصد سود سالانه یا نرخ بهره سالانه در حوزه سرمایه گذاری و اقتصاد است. این نشان دهنده سود به دست آمده یا پرداخت شده در یک دوره یک ساله برای یک سرمایه گذاری یا وام است. APR شامل هزینه‌های اضافی مانند هزینه‌ها است و معمولاً به صورت خالص بیان می‌شود.

اساساً درصد اعلام شده از APR معادل نرخ سود ارائه شده توسط بانک است. در اصل، APR مترادف با نرخ بهره ساده است. محاسبه APR را می توان با استفاده از فرمول زیر انجام داد:

APR = (سود ساده / (P * T)) * 100

در فرمول، “P” نشان دهنده مبلغ اصلی، “APR” نشان دهنده نرخ بهره سالانه ساده، و “T” نشان دهنده مدت زمان در سال است.

مهم است که توجه داشته باشید که APR به عنوان یک ابزار مفید برای مقایسه محصولات مالی مختلف و درک هزینه یا بازده کلی مرتبط با یک سرمایه گذاری یا وام عمل می کند. با در نظر گرفتن APR، افراد می توانند تصمیمات آگاهانه ای را بر اساس هزینه و مزایای نسبی گزینه های مختلف اتخاذ کنند.

بیشتر بخوانید:   تحلیل تکنیکال چیست؟ [نمودار + مزایا + اندیکاتور + الگوها]

 

هدف از ایجاد نرخ سود منفی چیست؟

هدف از اجرای نرخ های سود منفی در درجه اول تحریک فعالیت های اقتصادی و جلوگیری از احتکار پول در دوره های رکود بازار، بحران اقتصادی یا عدم اطمینان نسبت به آینده اقتصادی کشور است.

در زمان رکود اقتصادی یا بحران، افراد و سرمایه گذاران تمایل دارند به جای سرمایه گذاری یا خرج، پول نقد را نگه دارند. این امر می تواند رکود یا انقباض اقتصادی را بیشتر تشدید کند. هدف بانک‌های مرکزی یا مقامات پولی، با معرفی نرخ‌های بهره منفی، تشویق افراد و کسب‌وکارها به منظور استفاده مولد از پول خود به جای بیکار نگه داشتن آن است.

در شرایط عادی، سپرده گذاران در صورت سپرده گذاری در بانک، سود وجوه خود را دریافت می کنند. با این حال، با اجرای سیاست‌های نرخ سود منفی، ممکن است افراد ملزم به پرداخت هزینه برای نگهداری پول خود در حساب بانکی شوند. این به طور موثر انگیزه احتکار پول نقد را کاهش می دهد و افراد را تشویق می کند که به دنبال سرمایه گذاری های جایگزین یا خرج کردن پول خود باشند، در نتیجه سرمایه را به اقتصاد بازگردانند.

هدف از پشت نرخ های بهره منفی، تحریک وام، سرمایه گذاری و مصرف است که منجر به افزایش فعالیت های اقتصادی و به طور بالقوه مبارزه با فشارهای کاهش تورم می شود. با این حال، شایان ذکر است که سیاست‌های نرخ بهره منفی اغلب غیر متعارف تلقی می‌شوند و معمولاً به‌عنوان آخرین راه‌حل توسط بانک‌های مرکزی برای مقابله با چالش‌های شدید اقتصادی استفاده می‌شوند.

 

هدف از کاهش نرخ بهره در اقتصاد

کاهش نرخ بهره یک استراتژی یا سیاست پولی است که معمولاً توسط بانک ها برای مبارزه با رکود اقتصادی یا تحریک رشد اقتصادی به کار می رود. هنگامی که نرخ بهره کاهش می یابد، بازده پس انداز و سرمایه گذاری کاهش می یابد. این امر افراد و مشاغل را تشویق می کند تا سرمایه مازاد خود را به جای بیکار نگه داشتن آن سرمایه گذاری کنند. در نتیجه، عرضه پول افزایش می‌یابد، تقاضا برای وام افزایش می‌یابد و فعالیت کلی در بازار سهام نیز ممکن است شاهد جهش باشد.

 

هدف از افزایش نرخ بهره در اقتصاد

افزایش نرخ بهره یک سیاست پولی است که بانک ها برای مقابله با فشارهای تورمی بیش از حد از آن استفاده می کنند. زمانی که نرخ بهره افزایش می یابد، عرضه پول کاهش می یابد و افراد تمایل بیشتری به استقراض وجوه پیدا می کنند. برخلاف سناریوی کاهش نرخ سود، نرخ سود بالاتر مردم را وادار می کند تا سرمایه مازاد خود را در حساب های بانکی ذخیره کنند. در دسترس بودن گزینه های پس انداز بانکی با نرخ بهره جذاب و ریسک نسبتاً کمتر می تواند منجر به کاهش فعالیت بازار سرمایه و بورس شود.

توجه به این نکته ضروری است که تصمیم برای افزایش یا کاهش نرخ بهره معمولاً توسط بانک های مرکزی یا مقامات پولی و با در نظر گرفتن عوامل مختلف اقتصادی و تأثیر آنها بر کل اقتصاد تعیین می شود. هدف ایجاد تعادل بین تشویق رشد اقتصادی و مدیریت فشارهای تورمی است.

مطلع شدن از پست های جدید

می‌خواهم اولین نفری باشم که از پست‌هایی که در آرادفین منتشر می‌شود، آگاه شوم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *